Tổng quan về bệnh sỏi thận

Sỏi thận là gì?

Sỏi thận là hiện tượng bệnh lý xuất hiện khi các muối và chất khoáng lắng cặn trong thận và đường tiết niệu. Các chất lắng cặn kết tinh lại với nhau để tạo thành các tinh thể muối khoáng được gọi là sỏi (hay sạn), mà chủ yếu là các tinh thể Canxi. Các trường hợp sỏi nhỏ thường được bài tiết ra ngoài theo nước tiểu và không gây đau. Bệnh nhân thường đau đớn khi gặp phải các trường hợp sỏi lớn và chúng di chuyển từ bể thận xuống niệu quản, bàng quang, gây tổn thương đường tiết niệu người bệnh.

Sỏi thận là hiện tượng bệnh lý xuất hiện các chất lắng cặn trong thận
Sỏi thận là hiện tượng bệnh lý xuất hiện các chất lắng cặn trong thận

Dấu hiệu và triệu chứng của sỏi thận

  • Cảm giác đau, buốt bộ phận sinh dục khi đi tiểu: Nguyên nhân là khi đi ngoài, nước tiểu sẽ cuốn theo sỏi lăn khắp nơi và va vào niệu đạo, bàng quang, niệu quản,… Khi chạm vào các mô mềm, dây thần kinh cảm giác sẽ bị đau. Nếu sỏi thận càng nặng, kích thước của sỏi càng lớn, người bệnh sẽ càng cảm thấy các cơn đau đớn nhiều hơn.
  • Đau lưng và đau vùng bụng dưới xương sườn: Kể từ khi xuất hiện sỏi tại thận, người bệnh sỏi thận sẽ luôn luôn bị đau tại bộ phận này. Thận nằm ở dưới xương sườn, giữa bụng và lưng. Khi kích thước sỏi nhỏ, người bệnh chỉ cảm thấy đau ở bụng, nếu sỏi phát triển quá to cơn đau sẽ lan tới tận lưng.
  • Chảy máu: Vì sỏi va đập quá nhiều vào mạch máu trên đường di chuyển, nên người bệnh sẽ bị chảy máu trên thành niêm mạc. Máu có thể nhìn thấy khi đi tiểu hoặc phải nội soi để phát hiện.
  • Đi tiểu dắt: Sỏi thận sẽ làm bàng quan bị rối loạn, kích thích người bệnh có cảm giác luôn buồn tiểu. Tuy nhiên mỗi lần đi tiểu chỉ đi được rất ít. Càng ngày cảm giác buồn tiểu sẽ càng dữ dội. Hầu như mọi lúc người bệnh đều muốn đi tiểu, đi tới nhà vệ sinh cảm giác lại càng gấp rút hơn. Thêm vào đó, khi ngồi trong nhà vệ sinh bạn thấy vô cùng dễ chịu, không muốn đi ra ngoài.
  • Sợ lạnh: Người bệnh sỏi thận sẽ luôn có cảm giác ớn lạnh, kể cả trong thời tiết ấm áp. Thêm vào đó, cả thân người thường bị run lẩy bẩy, hồ hôi xuất hiện nhiều trên trán và lòng bàn tay.

Triệu chứng đau sỏi thận đặc trưng nhất đó là:

  • Đau dữ dội, đau quặn thận. Đau sỏi thận thường đau khởi phát từ thắt lưng, ở một bên hoặc cả 2 bên vùng hạ sườn. Sau đó lan dần từ vùng hố thắt lưng xuống phía dưới hay ra phía trước đến hố chậu, đùi, có thể lan sang cả phận sinh dục.
  • Đau âm ỉ, nhẹ vùng thắt lưng, hông có thể bạn đã bị sỏi nhỏ hoặc vừa ở bể thận, sỏi nhỏ ở niệu quản.
  • Đau kèm theo bí đái, có thể sỏi ở cổ bàng quang hoặc lọt ra niệu đạo.
  • Đau khi ngồi lâu, khi thay đổi tư thế đột ngột có thể sỏi thận phát triển thành những viên sỏi to, áp lực lên các khu vực bị ảnh hưởng bởi sỏi thận khiến các vùng mô xung quanh thận cũng bị chèn ép và gây đau.
  • Đau co thắt từ bên trong, nằm ở tư thế nào cũng bị đau. Cơn đau thường kéo dài từ 20 – 60 phút, thậm chí là trong vài giờ. Cơn đau thường kèm theo tiểu ra máu, sốt hay ớn lạnh.

Thực tế, khi sỏi thận xuất hiện trong thận, đường tiết niệu sẽ bị kích thích dẫn đến tình trạng co thắt, bóp chặt, làm tắc đường tiết niệu. Đường dẫn nước tiểu bị tắc, nước tiểu không thể bài tiết ra ngoài, từ đó làm tăng áp lực lên vùng bể thận, dẫn đến những cơn đau sỏi thận.

Nguyên nhân mắc bệnh sỏi thận

  • Thiếu nước: Thói quen uống ít hoặc không uống nước sẽ làm chất thải và độc tố không được trôi theo hệ bài tiết. Ngoài ra, khi hàm lượng nước trong người quá ít, nước tiểu bị bão hoà. Khi có thêm các chất cặn bã được chuyển tới, chúng sẽ không thể hoà tan để đào thải ra ngoài. Điều này các chất cặn bám vào thận và dần cô đọng, hình thành cục sỏi.
  • Nguyên nhân bệnh sỏi thận bẩm sinh: Một số người bị dị dạng các bộ phận như thận, bóng đái, bàng quang,… bẩm sinh. Cấu trúc bài tiết không hoàn thiện làm tồn chất cặn, qua thời gian dài sẽ tạo nên nhân sỏi.
  • Nhịn tiểu: Đây là nguyên nhân thường gặp nhất dẫn tới bệnh sỏi thận. Việc nhịn đi tiểu sẽ làm bóng đái bị quá sức chịu đựng, trong khi đó nước tiểu vẫn được hệ bài tiết truyền tới. Điều này làm tăng áp suất cho bóng đái, dần dần các chất cặn bã sẽ kết tinh lại để giải phóng không gian chứa nước tiểu.
  • Nguyên nhân sỏi thận do ăn uống: Việc ăn uống quá mặn sẽ làm rút nước trong cơ thể, dễ bị đọng sỏi. Ngoài ra, khi cơ thể hấp thụ quá nhiều canxi, sắt, glucocorticoids, oxalate, thiazid, acetazolamid, theophylin, vitamin D, vitamin C,… cũng sẽ gây nên loại bệnh này.

Nguyên nhân bệnh sỏi thận do chế độ ăn uống không khoa học

  • Thói quen ngủ dậy muộn: Nếu thói quen sinh hoạt lệch múi giờ, ngủ muộn và dậy muộn, không đi tiểu vào đúng giờ sẽ làm ứ nước tiểu.
  • Nằm nhiều trong thời gian dài: Việc nằm quá nhiều sẽ làm hệ bài tiết bị cản trở, quá trình đưa nước tiểu tới bóng đái gặp khó khăn, dẫn đến mắc bệnh.

Sỏi thận có nguy hiểm không

Sỏi thận là bệnh có nhiều dấu hiệu đau đớn, ảnh hưởng đến nhiều bộ phận trong hệ bài tiết. Hiện nay, số lượng những người bị căn bệnh này ngày càng tăng. Vì vậy, người bệnh cần nắm rõ một số đặc điểm về nguyên nhân, triệu chứng để biết cách chữa trị hiệu quả. 

Sỏi thận là bệnh khá quen thuộc với người dân Việt Nam. Hiện nay, do thói quen sinh hoạt không lành mạnh số người nhiễm loại bệnh này đang ngày càng tăng.

Nguyên nhân khiến cho nhiều người mắc phải bệnh sỏi thận là do sự phát triển âm thầm của sỏi. Khi vừa bắt đầu hình thành nhân sỏi, kích thước của nó rất nhỏ, chưa đầy 1mm. Vì vậy, bản thân người bệnh chưa hề có dấu hiệu gì và không hề cảm thấy đau đớn.

Tiếp đó, nhân sỏi sẽ hút các chất cặn bã và nhanh chóng phát triển kích thước. Khi xuất hiện triệu chứng đau bụng nhẹ, người bị sỏi thận có thể nhầm với các loại bệnh khác nên còn lơ là. Kết quả là khi bệnh quá nặng, cơn đau đớn sẽ đến dữ dội, hình thành các biến chứng như mót tiểu, chảy máu,…

Vì vậy, hầu hết những ca nhập viện do sỏi thận đã đều ở giai đoạn nặng. Người bệnh sẽ cần đến kỹ thuật tán sỏi nội soi hoặc mổ hở để điều trị. Theo thống kê từ bộ y tế, có đến 70% số ca nhập viện, kích thước sỏi đều trên 5mm. Thông số này cho thấy, bệnh đã ở giai đoạn nặng. Việc chỉ dùng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm sẽ không thể chữa khỏi bệnh.

Hiện nay, do ngành y học phát triển, hầu hết các ca chữa trị sỏi thận hầu hết đều thành công. Thêm vào đó, những biến chứng điều được chữa trị, hồi phục hoàn toàn. Trừ một số ca có kích thước sỏi quá lớn, không tới bệnh viện điều trị kịp thời sẽ làm quá trình điều trị sẽ gặp khó khăn và gây suy yếu chức năng thận về sau.

Người mắc bệnh Sỏi thận nên kiêng gì?

Người bị sỏi thận cần kiêng những thực phẩm sau để giúp bệnh sớm khỏi:

– Không nên ăn các loại thịt, bao gồm cả thịt gia cầm, các loại thịt đỏ (thịt bò, thịt chó, thịt trâu, thịt dê, kể cả thịt lợn cũng hạn chế). Bởi vì đó đều là những thực phẩm giàu protein sẽ làm tăng lượng oxalate trong nước tiểu và hình thành các loại sỏi.

– Hạn chế ăn hải sản, nhất là hải sản giàu canxi như tôm, cua…bởi chúng sẽ càng làm gia tăng hàm lượng canxi trong cơ thể và khiến bệnh nặng hơn.

– Kiêng ăn muối và các thực phẩm mặn, bởi muối sẽ gây hại trực tiếp đến chức năng của thận. Lúc này thận đang bị sỏi nên rất yếu, chức năng bài tiết kém. Nếu cố tình ăn mặn vào sẽ tạo gánh nặng cho thận, ảnh hưởng không tốt đến bệnh. Do đó trong giai đoạn này người bệnh hãy ưu tiên ăn thức ăn chế biến nhạt, uống nhiều nước hơn.

– Kiêng ăn một số loại rau quả có chứa nhiều oxalate. Bạn nên nhớ không chỉ thịt mới có oxalate mà nhiều loại rau xanh cũng chứa oxalate. Ví dụ như rau bina, các loại đậu hay rau muống…chúng sẽ làm tăng oxalate trong cơ thể và khiến sỏi phát triển mạnh hơn.

– Kiêng ăn thực phẩm giàu mỡ động vật, bởi vì sẽ càng làm gia tăng áp lực cho hệ tiêu hoá, ảnh hưởng tới thận khi phải đào thải nhiều. Hãy ưu tiên ăn các món ăn được chế biến theo cách hầm, luộc hay hấp là tốt nhất.

– Các thực phẩm khô như cá khô, tôm khô, thịt khô hay các loại mắm người sỏi thận cũng cần phải kiêng, bởi chúng rất mặn, chứa nhiều muối, không tốt cho người bị sỏi.

– Một số thực phẩm khác mà người bị sỏi thận phải kiêng như sô cô la, đậu phộng, bột cám, trà đặc để tránh gây áp lực thêm cho thận.

Sỏi thận kiêng gì? Người bị sỏi thận cần kiêng không được sử dụng rượu, bia, cà phê, các loại trà đặc, các loại đồ uống có gas, nước ngọt đóng chai sẵn hoặc nước uống có quá nhiều đường… Tất cả các đồ uống này sẽ làm gia tăng thêm gánh nặng cho thận nên cần tránh, thay vào đó hãy uống thật nhiều nước lọc để thận đào thải sỏi ra ngoài.

– Không nên ăn chuối: vẫn biết chuối có chứa nhiều protein, đường, calci, phốt-pho, chất béo, kali, kẽm cùng nhiều vitamin. Tuy nhiên hàm lượng kali trong chuối lại quá nhiều sẽ gây ảnh hưởng đến chức năng cũng như hoạt động của thận.

– Người bị sỏi thận không nên dùng thuốc lá và các chất kích thích khác. Bởi các chất này vốn không tốt với sức khoẻ, nếu đang bị sỏi thận mà cố tình dùng sẽ càng làm tăng chất độc trong cơ thể, rất khó để hồi phục.

– Kiêng tất cả các loại hoa quả sấy khô bởi vì chúng có chứa rất nhiều bazơ oxalic sẽ kích thích sỏi phát triển nặng hơn.

Ngoài ra bệnh nhân bị sỏi thận cũng lưu ý tránh làm việc nặng nhọc, không mang vác vật nặng nhọc, tránh quan hệ tình dục trong thời gian này cho tới khi chữa khỏi bệnh.

Để điều trị sỏi thận, người bệnh cần đi khám, chẩn đoán tình trạng bệnh và có phương án điều trị phù hợp. Tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc bừa bãi, nhất là các loại thuốc kháng sinh sẽ vô tình làm ảnh hưởng thêm đến sức khoẻ.

 

0 0 vote
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo về
guest
0 Bình luận
Inline Feedbacks
Xem tất cả các ý kiến