Bệnh đau thắt lưng: Phân loại và phòng ngừa

Bệnh đau thắt lưng: Phân loại và phòng ngừaĐau thắt lưng là một bệnh thường gặp. Chi phí dành cho việc điều trị và thiệt hại đối với xã hội cũng như cá nhân khá lớn. Di chứng để lại cho bệnh nhân là vấn đề phải quan tâm. Đau thắt lưng là đau ngang lưng quần. Đau có thể khu trú một nơi ở giữa cột sống, cũng có thể ở các điểm cạnh cột sống thắt lưng hai bên đường giữa. Đau nhiều khi cơn đau lan tỏa sang hai bên, nhiều người gọi lầm là đau thận.

Phân loại các bệnh đau thắt lưng:

Đau thắt lưng cấp tính.

Đau thắt lưng xảy ra thình lình, dần dần hoặc dữ dội sau khi khiêng, nhấc vật nặng trong tư thế cúi lưng hay các tư thế sai, khiến sau khi khiêng không đứng thẳng lên được, phải đi đứng lom khom. Người dân gọi là cúp xương sống, cụp xương sống hoặc trẹo xương sống.

Đau thắt lưng cấp tính trong các trường hợp phải ngồi lâu trong tư thế sai, làm việc khom lâu dù là việc nhẹ, vận động thể thao ở tư thế cúi lưng và xoay thân thình lình. Đau thắt lưng đặt biệt hay thấp ở những người có tuổi khi tập mạnh cơ lưng bằng cách nằm ngửa rồi ngồi bật dậy, chân duỗi thẳng, bàn tay với, cố đụng ngón chân cái. Đôi khi ngoài đau thắt lưng cấp tính, bệnh nhân còn bị đau xuống cả hai chân và bí tiểu. Trường hợp này xảy ra khi dây chằng dọc sau bị rách thình lình và đĩa đệm bị lọt vào trong ống sống, gây chèn ép chùm rễ thần kinh đuôi ngựa

Đau thắt lưng mạn tính.

Sau giai đoạn cấp tính, bệnh nhân hoặc khỏi hoặc diễn biến thành đau mạn tính. Bệnh nhân đau dai dẳng, nhất là khi ngồi lâu hay làm nặng hoặc làm việc thường hay cúi lưng. Đau thường kèm mỏi cơ cạnh cột sống thắt lưng hay lan xuống hai mông. Cơn đau gây khó chịu, ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày. Đau thắt lưng mạn tính là tiền đề của đau thắt lưng thần kinh tọa.

Đau thần kinh tọa.

Diễn biến nặng hoặc ngay tức thời của đau thắt lưng cấp tính hoặc sau một thời gian đau thắt lưng mạn tính là đau thần kinh tọa. Hơn 90% trường hợp đau thần kinh tọa xảy ra do thoát vị đĩa đệm đốt thắt lưng 4-5. Bệnh nhân đi lại khó, thắt lưng bị vẹo sang bên. Khi họ nhảy mũi, cơn đau lan theo rễ bị chèn ép. Đau nhiều, có khi phải bò lết không chịu nổi. Cúi lưng khó khăn, lom khom. Đôi khi không thể nằm ngửa được do thắt lưng bị vẹo, còng. Cúi lưng rất khó và vướng, không thể cúi bình thường.

Tóm lại, đau thắt lưng cấp tính, đau thắt lưng mạn tính, đau thần kinh tọa là một vòng luẩn quẩn bệnh lý cần phải thoát ra bằng cách điều trị và phòng ngừa đúng đắn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh đau thắt lưng:

Bao gồm trọng lượng của cơ thể, trọng lượng vật nặng kèm theo khi làm việc. Sức chịu đựng của các nhóm cơ giữ thăng bằng trong các tư thế khác nhau của cơ thể (các cơ bụng và các cơ cạnh cột sống, cơ tứ đầu và nhóm cơ mộng). Sự căng thẳng của hai nhóm cơ này rất quan trọng.

Bất cứ yếu tố nào ảnh hưởng làm mất sự cân bằng này sẽ gây ra đau vùng thắt lưng: Sự quá tải của các nhóm cơ đối với công việc nặng nhọc quá sức; bệnh nhân béo phì mà các cơ yếu do thiếu tập luyện; các nhóm cơ giữ thăng bằng yếu do thiếu tập luyện dù chỉ làm việc nhẹ; khi đã có tuổi mà tập các động tác không phù hợp.

Cần lưu ý tư thế sinh hoạt, tư thế làm việc rất quan trọng ảnh hưởng chủ yếu vào vùng thắt lưng là vùng chịu lực nhiều nhất của cơ thể.

Các tư thế tốt cho thắt lưng theo thứ tự như sau:

  • Nằm ngửa hoặc nghiêng một bên.
  • Ngồi ngửa độn một chiếc gối ngang thắt lưng.
  • Đứng hoặc đi lại thẳng lưng.
  • Ngồi thẳng lưng.

Các tư thế ảnh hưởng xấu đến thắt lưng bao gồm:

  • Ngồi lom khom lâu.
  • Đứng lưng cúi khom.
  • Đứng cúi thắt lưng một góc khoảng 90 độ lượm vật nhẹ, tệ hơn nữa là làm nặng.
  • Đứng lom khom và xoay thân kéo vật nặng.
  • Với tay lên cao làm ẹo thắt lưng v.v…

BS Võ Văn Thành ( TT Chấn thương chỉnh hình TP HCM)

Không có bình luận nào

Leave a Reply