Cây tô mộc có tác dụng gì? Chữa bệnh gì? Mua ở đâu? - Cây Thuốc Quanh Ta

Cây tô mộc là vị thuốc có nguồn gốc từ thân cây Vang, một loại cây mọc hoang dã nhiều nơi ở nước ta. Lõi cây sau khi được chẻ nhỏ và phơi khô sẽ được sử dụng làm thuốc. Dược liệu này được sử dụng từ lâu đời như một vị thuốc có công dụng làm tan huyết ứ, điều trị chấn thương té ngã, phụ nữ kinh nguyệt bế tắc đau bụng. Bài viết dưới đây cây thuốc quanh ta sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về loại cây này.

Cây tô mộc là gì

Tô mộc còn có tên gọi khác là Gỗ vang, Vang nhuộm, Tô phượng, Cây vang, Co vang (Thái), Mạy vang (Tày). Tên khoa học là Caesalpinia sappan L.  thuộc họ Vang (Caesalpiniaceae).

cay-to-moc

Cây tô mộc

Cây vang mọc hoang và được trồng nhiều ở nhiều nơi trong nước ta. Gỗ vang được dùng làm thuốc nhuộm gỗ trước khi đánh vecni và làm thuốc. Người ta làm dược liệu là phần gỗ chẻ mỏng phơi khô. Cũng có thể gặp loại dược liệu được thái thành phiến.

Nhận biết cây tô mộc

Cây Vang hay cây Tô mộc là một cây cao 7-10m, thân có gai. Lá dạng kép lông chim, gồm 12 đôi, hay hơn 12 đôi lá chét, hơi hẹp ở phía dưới tròn ở đầu, nhặt trên nhẵn, mặt dưới có lông. Hoa của cây này có 5 cánh màu vàng mọc thành chùm, nhị hơi lòi ra, nửa dưới chỉ nhị hơi có lông, bầu hoa phủ lông xám. Quả dẹt hình trứng ngược, dày, dai, cứng, dài từ 7-10cm, rộng từ 3,5-4cm, trong đó có 3-4 hạt màu nâu.

Mùa hoa vào tháng 4–6, mùa quả khoảng tháng 7–9.

Tô mộc được nhân giống bằng hạt gieo thẳng hoặc trồng cây con vào mùa xuân. Cây không kén đất, dễ trồng, sống khỏe, chịu hạn tốt và ít bị sâu bệnh.

Tác dụng của cây tô mộc

Tác dụng của cây tô mộc theo đông y

Đông Y cho rằng Tô mộc có tác dụng làm tam máu bầm, máu cục, giảm đau. Trị chứng sinh xong máu không thông đóng thành hòn cục, kinh nguyệt không thông, bị đánh tổn thương bầm máu. Nếu không có tình trạng ứ máu thì không được dùng. Nhân dân dùng dược liệu làm thuốc săn da và cầm máu dùng trong các trường hợp tử cung chảy máu, sinh đẻ mà mất máu quá nhiều, choáng váng, hoa mắt.

cay-to-moc

Cây tô mộc có tác dụng gì

Một số vùng người dân dùng cây nấu với nước uống thay chè. Phụ nữ có thai không dùng được.

Ngày uống 6-12g, dưới dạng thuốc sắc.

Theo y học hiện đại

Theo y học hiện đại, Tô mộc có tác dụng sát khuẩn, tiêu viêm mạnh, lưu thông khí huyết. Ngoài ra, một số nghiên cứu chỉ ra rằng cây có tiềm năng rất lớn trong việc chống lại một số loại ung thư. Trong đó có ung thư đại tràng và bệnh bạch cầu cấp dòng tuỷ.

Hiện nay trên thị trường đã có viên được chế từ cao khô, dùng chữa tiêu chảy, lỵ trực khuẩn.

Cây tô mộc chữa những bệnh gì

Tô mộc có tác dụng như kháng sinh với một số chủng vi khuẩn, chẳng hạn như trực khuẩn bạch hầu, Shigella dysenteriae, tụ cầu vàng, phế cầu, phẩy khuẩn tả, liên cầu tan máu, Bacillus anthracis…

Nhiều nghiên cứu về tô mộc đã cho thấy loài cây này có nhiều tác dụng dược lý như:

  • Hỗn hợp sterol phân lập từ lõi gỗ tô mộc có hoạt tính kháng bổ thể
  • Brazilin có tính kháng viêm (thử nghiệm trên chuột)
  • Gây co bóp tử cung, kháng nội tiết sinh dục (thử nghiệm trên chuột)
  • Kháng histamine, kháng lại độc tính của nọc rắn (trên chuột)
  • Tăng co bóp tim ếch cô lập, có tác dụng co mạch nhẹ
  • Protosappanin A trong tô mộc có tác dụng an thần yếu
  • Thử nghiệm lâm sàng trong điều trị đái tháo đường cho thấy dược liệu này có những tác động tích cực như cải thiện rối loạn thị giác ở người bệnh…

Theo y học cổ truyền, tô mộc có vị đắng, chát, hơi ngọt, tính bình, quy vào ba kinh tâm, can và tỳ. Vị thuốc này có tác dụng hành huyết, thông kinh, giảm đau, tán ứ, tiêu sưng.

Nhân dân thường dùng dược liệu này làm thuốc săn da và cầm máu trong trường hợp tử cung chảy máu, mất máu nhiều khi sinh gây choáng váng, hoa mắt. Ngoài ra, đây cũng là vị thuốc dùng chữa đau bụng do kinh nguyệt bế, sau khi sinh huyết ứ trướng đau, chấn thương, ứ huyết, chữa lỵ ra máu, chảy máu ruột, xích bạch đới.

Nước sắc đặc của tô mộc dùng ngoài da để rửa vết thương.

Trong y học cổ truyền Trung Quốc, vị thuốc này dùng để chữa bế kinh đau bụng (phối hợp với các vị thuốc khác), ứ huyết sau khi sinh, các vết thương chảy máu, dùng làm thuốc giảm đau và chống viêm.

Ở Ấn Độ, tô mộc dùng dưới dạng thuốc sắc để chữa lỵ, tiêu chảy và một số bệnh ngoài da.

Các bài thuốc từ cây tô mộc

  1. Chữa đau bụng kinh, bế kinh

Tô mộc, rễ bưởi bung, rễ bướm bạc mỗi vị 12g, rễ thiên niên kiện, rễ sim sừng mỗi vị 8g. Tất cả sắc lấy nước uống.

Tô mộc 40g, trạch lan 20g, hương phụ 12g. Đem sắc và chia thành 2 lần uống trong ngày.

Tô mộc, hồng hoa, nghệ vàng, nghệ đen, nhục quế mỗi vị 10g. Sắc lấy nước uống.

Tô mộc 12g, củ gấu, ích mẫu, nghệ xanh mỗi vị 16g, ngưu tất 12g (hay cỏ xước 20g), chỉ xác, lá mần tưới mỗi vị 12g. Sắc uống mỗi ngày một thang (dùng 3–5 thang trong một tháng).

  1. Chữa ra máu nhiều sau khi sinh

Tô mộc 12g đem sắc với 200ml nước đến khi còn 100ml, chia làm 2 lần uống trong ngày.

  1. Chữa đau bụng từng cơn sau khi sinh

Tô mộc 10g, sơn tra 10g, đương quy (thân) 10g, ngũ linh chi 8g, huyền hổ sách 6g, hồng hoa 3g. Tất cả đem sắc rồi chia thành 3 lần uống trong ngày.

  1. Chữa lỵ ra máu

Tô mộc chẻ nhỏ, lá cây phèn đen mỗi vị 20g. Đem sắc uống.

  1. Chữa vết thương phần mềm

Tô mộc 20g, sài đất 200g, vòi voi 50g. Tất cả đem sắc với 600ml nước, đun sôi trong 2 giờ còn khoảng 250ml. Lọc bỏ bã rồi bảo quản nước trong chai kín, dùng dần trong vòng 1 tuần. Dung dịch này dùng để rửa vết thương như thuốc sát trùng hay tẩm vào gạc đắp lên vết thương làm săn se niêm mạc.

  1. Chữa phong thấp thể nhiệt tý, đau nhức nhiều

Tô mộc 10g, tang chi 20g, tầm gửi cây dâu 15g, ké đầu ngựa, hoàng bá, cối xay, vòi voi mỗi vị 10g, cam thảo đất 8g. Sắc uống mỗi ngày một thang.

  1. Chữa liệt dây thần kinh số VII ngoại biên do sang chấn

Tô mộc 8g, đan sâm, xuyên khung, ngưu tất mỗi vị 12g, uất kim 8g, chỉ xác, trần bì, hương phụ mỗi vị 6g. Sắc uống một thang/ngày.

  1. Tiêu viêm, hỗ trợ điều trị gãy xương

Tô mộc 10g, lá móng tay, ngải cứu, huyết giác mỗi vị 12g, nghệ 8g. Có thể uống thuốc sắc hoặc nấu thành cao pha nước uống trong ngày.

Xem thêm: Cây ngưu tất là gì? Chữa bệnh gì? Mua ở đâu?

Lưu ý khi sử dụng cây tô mộc

Phụ nữ có thai không được dùng Tô mộc. Các bệnh không có biểu hiện của việc có máu bầm, máu tụ cũng không được dùng.

Để sử dụng tô mộc một cách an toàn và có hiệu quả, bạn nên tham khảo trước ý kiến từ các bác sĩ, thầy thuốc đông y uy tín. Một số thuốc, thực phẩm chức năng hay thảo dược khác mà bạn đang dùng có thể gây ra những tương tác không mong muốn với dược liệu này.

Mua cây tô mộc ở đâu? Giá bao nhiêu 1 Kg?

Cây Thuốc quanh ta là địa chỉ bán cây tô mộc chất lượng, uy tín với hơn 10 năm kinh nghiệm trong nghề. Chúng tôi luôn cố gắng để mang lại những sản phẩm tốt chất, chất lượng nhất nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng với mức giá ưu đãi. Hiện nay giá 1kg cây tô mộc đang giao động từ khoảng 90,000 đến 120.000VND Quý khách có nhu cầu mua vui lòng liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng để đặt hàng ngay.

Trên đây là một số thông tin về cây tô mộc bao gồm công dụng, cách nhận biết và các bài thuốc quý từ cây tô mộc để chữa bệnh phụ nữ. Hy vọng, đây sẽ là những thông tin hữu dụng giúp bạn đọc biết cách lựa chọn, sử dụng dược liệu này để mang tới hiệu quả tốt nhất.

Các bài viết của caythuocquanhta.net chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu thấy bài viết trên có ích, các bạn hãy chia sẻ trên Facebook cho người thân và bạn bè mình biết nhé. Cảm ơn bạn!

Lương Y Gia Định

Lương Y Gia Định

Mục đích của chúng tôi là sưu tầm, lưu trữ những thông tin y học quý báu, tổng hợp những bài thuốc dân gian, cây thuốc quanh ta hay và bổ ích đến với bạn đọc

Leave a Reply