Cây hoàng bá có tác dụng gì? Chữa bệnh gì? Mua ở đâu? - Cây Thuốc Quanh Ta

Hoàng bá là vị thuốc có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, an thần tả hỏa. Chủ trị hoàng đản, tiêu chảy, nhiệt lỵ, di tinh, mộng tinh âm hộ sưng đau… Để hiểu rõ hơn về cây hoàng bá có tác dụng gì? Chữa bệnh gì? Mua ở đâu? Hãy cùng cây thuốc quanh ta tham khảo bài viết dưới đây nhé!

Cây hoàng bá là gì?

  • Tên gọi khác: Nghiệt mộc, sơn đồ, hoàng nghiệt, nguyên bá, nghiệt bì
  • Tên khoa học: Phellodendron chinensis Schneid.
  • Họ: Cứ lý hương – Rutaceae

Cây hoàng bá mọc hoang tự nhiên trong các khu rừng rậm ở miền núi. Cây phát triển ở nhiều nước trên thế giới. Nhiều nhất là ở Trung Quốc, đến Đài Loan, Triều Tiên, Nhật và cả Việt Nam.

Hiện nay, cây được đem về trồng nhiều ở đồng bằng để thu hái làm thuốc chữa bệnh.

Cây hoàng bá là gì?

Cây hoàng bá là gì?

Cách nhận biết cây hoàng bá

Hoàng bá là một loại thực vật dạng thân gỗ, to, sống nhiều năm. Cây có chiều cao trung bình từ 10 – 17 mét, có nhiều cành. Toàn thân và cành bao bọc một lớp vỏ dày màu xám hoặc nâu xám, mặt trong vỏ có màu vàng. Trong khi đó, các cành non mới phát triển thì lại có màu nâu tím.

Lá cây hoàng bá hoặc dạng lá kép, thuôn nhọn ở đầu, mép nhẵn không có răng cưa. Có lá hình bầu dục nhưng một số lá lại có hình trứng thuôn dài. Lá có màu lục sẫm, mặt trên đậm hơn mặt dưới. Gân giữa lá có phủ lông.

Hoàng bá cho ra hoa vào tháng 5 – tháng 7. Hoa mọc thành cụm, phát triển ở ngọn thân hoặc ở các đầu cành. Hoa thường có màu vàng nhạt, đôi khi xen lẫn các hoa màu vàng lục.

Kết thúc mùa hoa, quả hoàng bá bắt đầu phát triển từ tháng 10 đến tháng 12. Quả hình cầu, dạng quả thịt, lúc chín có màu tím than. Mỗi quả có từ 2 – 5 hạt cứng.

Cây hoàng bá có tác dụng gì

Cây hoàng bá có tác dụng gì

Cây hoàng bá có tác dụng gì?

  • Chiết xuất từ hoàng bá có tác dụng kháng khuẩn rõ rệt đối với các chủng vi khuẩn gram âm, gram dương
  • Ức chế hoạt động của một số loại nấm gây bệnh da liễu
  • Hoàng bá cũng có tác dụng ức chế nhẹ đối với trùng roi
  • Thử nghiệm trên động vật bị cao huyết áp kết quả hoàng bá có tác dụng hạ áp rõ rệt
  • Thành phần myreen trong quả có thể giúp long đờm ở chuột được thí nghiệm
  • Chất phellodendrin thể hiện khả năng ức chế thần kinh trung ương ở chuột được thực nghiệm. Ngoài ra, chất này gây liệt cơ nhưng có tác dụng yếu.
  • Hoạt chất obacunon trong hoàng bá làm tăng khả năng co bóp của các cơ trong ruột trên thỏ trong phòng thí nghiệm.

Xem thêm: Cây mộc hoa trắng có tác dụng gì?

Cây hoàng bá chữa bệnh gì?

Hoàng bá có tác dụng thanh nhiệt, tiêu độc, an thần, trừ lao, tả hỏa, hạ xích bạch, táo thấp, tiêu viêm, tư âm. Chủ trị:

  • Vàng da
  • Bệnh trĩ
  • Đau lưng
  • Yếu chân
  • Tiêu chảy
  • Nhiệt lỵ
  • Di tinh, mộng tinh ở nam giới
  • Bí tiểu, tiểu ra máu
  • Mụn nhọt độc
  • Lở loét lưỡi, miệng
  • Mắt sưng đau, đỏ
  • Đau âm ỉ trong xương
  •  Ra mồ hôi trộm

Cách sử dụng cây hoàng bá

  • Dùng trong: Liều lượng mỗi ngày từ 6 – 16g dưới dạng sắc uống hoặc tán bột làm hoàn
  • Dùng ngoài: Sắc nước rửa hoặc tán bột đắp ngoài da

Lưu ý, thận trọng khi sử dụng hoàng bá

  • Hoàng bá kỵ can tất
  • Kiêng dùng trong các trường hợp không có hỏa, tiêu lỏng nhiều lần trong ngày do hư hàn, tỳ vị kém tiêu hóa, tiêu chảy do tỳ vị hư yếu, kém ăn. Người bị dị ứng với thành phần của hoàng bá cũng không nên dùng.
  • Nhờ sự tham vấn của các thầy thuốc Đông y trước khi dùng.

Thành phần hóa học có trong hoàng bá

Vỏ cây hoàng bá chứa:

  • Berberin
  • Limonin
  • Palmatin
  • Magnoflorin
  • Obaculacton
  • Jatrorrhizin
  • Candicin
  • Phenolic
  • Chất béo…

Lá cây:

  • Phelamurin
  • Aglycon pphelamuretin
  • Amurensin
  • Phelodendrosid

Quả:

  • Limonoid
  • 7 turucalan triterpenoid
  • Kihadalacton A và B
  • Myreen
  • Geraniol

Các bài thuốc từ cây hoàng bá

1. Điều trị bệnh cam gây lở miệng, hôi miệng

Kết hợp 20g hoàng bá với 8g đồng lục. Cả hai đem tán bột bôi vào chỗ tổn thương. Lưu ý không được nuốt

2. Bài thuốc chữa ngộ độc do ăn phải thịt súc vật đã chết

Dùng hoàng bá tán thành bột mịn. Khi bị ngộ độc lấy 12g bột hòa với nước cho bệnh nhân uống. Nếu chưa hết ngộ độc, tiếp tục uống thêm liều nữa.

3. Điều trị viêm loét trong miệng

Thái hoàng bá thành những lát mỏng, bỏ vào miệng ngậm. Sau khi ngậm một lúc, có thể nhai nuốt nửa, nhổ bã đi.

4. Điều trị đau đầu – răng – mắt, nôn ra máu, chảy máu cam, cơ thể gầy yếu, giải nhiệt, giảm nóng sốt

Dùng bài Tri Bá Bát Vị Hoàn. Kết hợp 40g hoàng bá với các vị: Địa hoàng tháng 320g, sơn thù, sơn dược mỗi loại 160g, bạch phục linh, lộc cửu, mã đề nước mỗi vị 120g và 40g dã liệu ( tri mẫu). Dùng thuốc bằng cách sắc uống 1 thang mỗi ngày, mỗi thang chia làm 3 lần dùng.

5. Điều trị mụn nhọt trong mũi, phế ủng tắc

Dùng hoàng bá và binh lang với số lượng bằng nhau. Cả hai cho vào cối giã đến khi nhuyễn mịn. Khi dùng trộn chung với mỡ lợn bôi vào khu vực cần điều trị.

6. Điều trị chứng cam mũi (tỵ cam )

Biểu hiện đặc trưng của căn bệnh này là chảy nước mũi đặc liên tục, nước mũi có màu xanh hoặc vàng và sưng đỏ hai bên lỗ mũi. Để điều trị, lấy 80g hoàng bá đem nhúng vào nước lạnh ngâm qua đêm. Sáng hôm sau vắt lấy nước uống.

7. Chữa vàng da (hoàng đản), phát bối, sưng đỏ tuyến vú

Dùng một ít bột hoàng tán trộn chung với lòng trắng trứng đắp ngoài da. Để khô lấy nước ấm rửa cho sạch

8. Điều trị bệnh suy nhược thần kinh, mất ngủ, trí nhớ sa sút

Dùng hoàng bá, hương thảo và xuyên khung mỗi vị 10g, táo ta 25g, vân quy, phục thần, địa hoàng, cúc hoa, địa cốt tử mỗi thứ 20g, tiểu thảo, thốn đông, dương phu, thiên kim tử mỗi thứ 15g. Mỗi ngày sắc 1 thang lấy 300ml nước chia làm 2 lần uống.

9. Trị sưng đau âm hộ do bị độc công kích, thương hàn thời khí

Dùng 5 cân hoàng bá nạo nhỏ ra. Đem sắc với 3 bát nước cho cô đặc lại. Dùng thuốc sắc rửa bên ngoài khu vực ảnh hưởng ngày 1 hoặc 2 lần.

10. Điều trị bệnh kiết lỵ, tiêu lỏng nhiều lần trong ngày

Kết hợp hoàng bá với hoàng liên và phấn nhũ thảo sắc uống hàng ngày cho đến khi khỏi bệnh

11. Điều trị tiêu chảy ở trẻ em do nhiệt

Trộn bột hoàng bá chung với nước cơm làm thành viên to cỡ hạt thóc. Mỗi lần lấy 10 viên uống chung với nước cơm

12. Điều trị chứng nhiệt lở miệng do thương hàn

Buổi tối trước khi đi ngủ đem hoàng bá ngâm với mật ong để qua đêm. Sau đó, lấy phần nước ngâm ngậm trong miệng càng lâu càng tốt. Trường hợp có hiện tượng nóng trong ngực thì có thể uống nước ngâm ngày 3 – 5 hớp.

13. Điều trị sưng lưỡi ở trẻ em

Theo sách Thiên Kim Phương, trẻ nhỏ bị sưng lưỡi có thể dùng hoàng bá theo cách sau: Giã nát hoàng bá rồi đem trộn chung với khổ trúc lịch. Chấm thuốc trực tiếp lên khu vực bị sưng ở lưỡi của bé mỗi ngày 3 lần.

14. Chữa nhọt độc

Dùng hoàng bá và xuyên ô đầu lượng bằng nhau. Trước tiên đem hoàng bá sao vàng, xuyên ô đầu nướng. Cả hai cho vào cối giã nhuyễn, lấy bã đắp vào vết thương. Cuối cùng lấy một ít nước gạo tẩm vào cho thuốc hơi ướt, để khô tự nhiên.

15. Điều trị bệnh lỵ ở trẻ em do nhiệt, đi cầu ra máu

Kết hợp 20g hoàng bá với 16g thược dược. Cả hai tán thành bột, trộn hồ làm thành viên nhỏ cỡ hạt mè. Cho trẻ uống mỗi lần từ 10- 12 viên.

16. Chữa lở loét rốn ở trẻ nhỏ

Lấy bột hoàng bá rắc vào rốn mỗi ngày 1 – 2 lần

17. Điều trị bệnh xích bạch lỵ ở phụ nữ mang thai, đi ngoài hơn 30 lần trong ngày

Dùng phần vỏ giá nằm phía dưới gốc cây hoàng bá, phần dày và có màu vàng sậm. Thái nhỏ, tẩm mật, sao đen, tán thành bột. Sau đó lấy 1 củ tỏi to luộc chín, giã nhuyễn, trộn chung với bột vỏ cây hoàng bá. Vo thuốc thành nhiều viên hoàn kích thước tương đương hạt ngô. Dùng thuốc mỗi ngày 3 lần x 30 viên/lần. Uống với nước cơm khi đói bụng.

18. Bài thuốc chữa di tinh, mộng tinh ở nam giới và bệnh xích bạch trọc dâm ở nữ giới

Chuẩn bị 1 cân hoàng bá, 1 cân chân cáp phấn. Hoàng bá sao vàng đem tán thành bột chung với chân cáp phấn. Sau đó trộn với mật và vo viên hoàn to bằng hạt đậu xanh. Để trị bệnh, mỗi ngày lấy 100 viên u6on1g chung với rượu nóng khi đang đói bụng.

19. Chữa lở loét do hỏa độc

Tán hoàng bá thành bột rắc vào vết loét ngày 2 – 3 lần đến khi da lành hoàn toàn

20. Điều trị chứng tiêu chảy do nhiệt ở trẻ nhỏ

Trẻ bị tiêu chảy ra nhiệt thường có các triệu chứng như đi ngoài tóe ra nước, phân lợn cợn hoa cà hoa cải, có lẫn tia máu kèm theo tình trạng nóng sốt, môi khô, miệng khát, nước tiểu sậm hoặc có màu đỏ. Muốn trị bệnh, dùng vỏ cây hoàng bá phơi khô, tán bột. Mỗi lần lấy 2 – 3g hòa với nước cơm cho trẻ uống. Dùng liên tục 4- 5 lần trong ngày để giải nhiệt, hạ sốt, cầm tiêu chảy cho bé.

21. Điều trị lở độc trên đầu khiến cho lông tóc quăn lại, đau dữ dội không chịu nổi

Dùng các vị 40g hoàng bá, 10g hắc lục hương ( nhũ hương), hoa hòe. Hoàng bá và hắc lục hương tán bột, trộn chung với nước sắc hoa hòe tạo thành một miếng bột mỏng đắp lên khu vực bị lở loét trên đầu.

22. Điều trị chứng sinh cơ nhục kéo da non

Dùng hoàng bá với miến tán thành bột, xức vào tổn thương vài lần trong ngày

23. Chữa lở loét không khô ở trẻ nhỏ

Trộn bột hoàng bá chung với một ít bột phèn chua, rắc vào tổn thương

24. Điều trị bệnh viêm gan giai đoạn cấp tính có các triệu chứng như sốt, bụng chướng đau, khó đi ngoài, nước tiểu có màu đỏ

Dùng 16g hoàng bá với đinh phụ, mộc ban, chỉ xác, hoàng lương mỗi thứ 10g. Kết hợp các vị trên thành 1 thang sắc uống hàng ngày.

25. Điều trị bệnh di tinh, đi tiểu đục

Lấy 640g hoàng bá sao vàng kết hợp chung với 640g vỏ hàu nung. Cả hai tán thành bột, trộn chung với lượng nước vừa đủ để hỗn hợp không quá khô cũng không bị dính tay. Vo thành viên hoàn bỏ vào hũ dùng dần. Mỗi lần lấy 8g uống chung với nước đun sôi để nguội. Ngày uống 2 lần.

Cây hoàng bá mua ở đâu? Giá bao nhiêu 1 kg?

Cây Thuốc quanh ta là địa chỉ bán cây hoàng bá chất lượng, uy tín với hơn 10 năm kinh nghiệm trong nghề. Chúng tôi luôn cố gắng để mang lại những sản phẩm tốt chất, chất lượng nhất nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng với mức giá ưu đãi. Hiện nay giá 1kg cây hoàng bá khoảng 300.000 VNĐ. Quý khách có nhu cầu mua vui lòng liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng để đặt hàng ngay.

Trên đây là một số thông tin về cây hoàng bá bao gồm công dụng, cách nhận biết và các bài thuốc quý từ cây hoàng bá. Hy vọng, đây sẽ là những thông tin hữu dụng giúp bạn đọc biết cách lựa chọn, sử dụng dược liệu này để mang tới hiệu quả tốt nhất.

Các bài viết của caythuocquanhta.net chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu thấy bài viết trên có ích, các bạn hãy chia sẻ trên Facebook cho người thân và bạn bè mình biết nhé. Cảm ơn bạn!

Có thể bạn quan tâm:

Cây thổ hoàng liên có tác dụng gì? Chữa bệnh gì? Mua ở đâu?

Lương Y Gia Định

Lương Y Gia Định

Mục đích của chúng tôi là sưu tầm, lưu trữ những thông tin y học quý báu, tổng hợp những bài thuốc dân gian, cây thuốc quanh ta hay và bổ ích đến với bạn đọc

Leave a Reply