Cây chay tác dụng gì? Chữa bệnh gì? Mua ở đâu? - Cây Thuốc Quanh Ta

Đất nước Việt Nam, từ lâu đã được thiên nhiên ban tặng cho thảm thực vật phong phú và độc đáo. Trong đó, cây chay là loài thực vật đặc hữu của nước ta. Không chỉ gắn liền với đời sống hằng ngày của nhân dân mà với sự đa dạng trong thành phần và giá trị sử dụng cao, cây còn có tác dụng điều trị bệnh hiệu quả. Sau đây, cùng Cây thuốc quanh ta đi tìm hiểu sâu hơn về đặc điểm và cách sử dụng của vị thuốc này nhé.

Cây chay là gì?

  • Tên gọi khác: Chay bắc bộ, chay ăn trầu, chay vỏ tía, mạy khoai (Tày)…
  • Tên khoa học: Artocarpus tonkinensis A. Chev.
  • Họ khoa học: Thuộc họ Dâu tằm (Moraceae).
  • Bộ phận dùng: Thân, lá và rễ cây.

Cây chay là loài cây đặc biệt có ở Việt Nam, ít được tìm thấy ở quốc gia khác. Lúc đầu cây mọc hoang dại, sau đó nhờ tập tục ăn trầu bằng vỏ thân và rễ cây mà chúng được nhân giống và gieo trồng nhiều ở các tỉnh phía bắc như Bắc Cạn, Lào Cai, Hà Nam, Nam Định… và rải rác ở tỉnh trung du duyên hải.

Thuộc loài thân gỗ có sức sinh trưởng mạnh mẽ, ưa sáng và ưa các loại đất feralit có tầng đất thịt sâu, thoát nước tốt. Thời điểm trồng thích hợp nhất là đầu mùa mưa. Thời tiết thích hợp là khí hậu nóng ẩm vùng nhiệt đới. Cây mọc tự nhiên thường thấy ở vùng rừng thường xanh ẩm, độ cao dưới 700m.

Qua quá trình trồng trọt và chọn lọc, thực vật này sẽ cho quả to và ngọt hơn khi mọc tự nhiên. Đặc biệt, phần lá cây càng thu hái thì càng kích thích mọc nhanh hơn. Vì vậy nên trồng loài này ở những nơi thông thoáng, tạo diện tích rộng để cây có điều kiện phát triển.

Đây là loài dễ trồng trọt và chăm sóc do ít sâu bệnh.

Cây chay là gì?

Cây chay là gì?

Cách nhận biết cây chay

Thuộc thân gỗ to, thẳng, cao trung bình từ 10-15m. Cây chay có thân nhẵn, cành non, có lông màu hung nâu và cành già màu xám. Ngoài ra, rễ có phần vỏ mềm, nâu hồng còn phần ruột màu trắng, vị chát, ngọt nhẹ.

Lá mọc so le thành 2 hàng, mặt trên nhẵn bóng, mặt dưới có lông trên đường gân. Phiến lá hình ngọn giáo dài 20-25cm, rộng 9-12 cm, gốc tròn, đầu có mũi nhọn. Mặt trên nhẵn, mặt dưới có lông ngắn màu hung hay trắng nhạt, trên các gân nổi rõ. Cuống lá mảnh, có lông thưa, lá kèm nhỏ.

Trên một cây có cả hoa đực và cái. Cụm hoa đực mọc ở kẽ lá, thuôn dài, hơi cong, cuống có lông. Lá bắc hình khiên, bao hoa hình bầu dục, nhị hình chóp. Còn cụm hoa cái hình bầu dục, cuống có u lồi và lông mềm, bao hoa hình ống, bầu có vòi lộ ra ngoài bao hoa.

Quả phức, hình bầu dục có vỏ mềm, được bao phủ bởi lông nhung. Khi chín quả có màu vàng, ăn được. Lúc nếm, phần quả sẽ có vị ngọt dịu, hơi chua nhẹ, thơm đặc trưng. Bên trong có chứa hạt to như hạt xoan, nhiều nhựa dính.

Cây chay có tác dụng gì?

Tác dụng của cây chay trong đời sống

Có thể bạn chưa biết nhưng quả chay có thể được sử dụng để chế biến những món ăn cực kì ngon miệng như cá kho quả chay, cua đồng kho quả chay, canh cá chua cùng quả chay,…

Những món ăn từ quả chay vừa giúp cơ thể giải nhiệt vào mùa hè, vừa gợi lại những hương vị giản dị của nơi miền quê với cây đa, giếng nước, sân đình.

Thông thường, chờ nồi canh vừa chín tới là có thể cho những lát chay vào (chay còn tươi hoặc đã phơi khô). Đợi đến khi canh sôi trở lại trong vài phút thì nêm nếm vừa ăn rồi nhấc xuống, múc ra bát, cho chút ngò đã sắt nhỏ cùng một ít tiêu xay. Những khứa cá trắng đã không còn béo đến ngậy trong tô canh nữa. Trái lại vị ngọt béo của cá hầu như đã hòa lẫn trong vị chua dịu của quả chay làm thành một món ăn hài hòa, tuyệt ngon, tạo nên sự khác biệt của tô canh vùng miền núi trung du so với những nơi khác.

Thêm vào đó, cây chay cũng được sử dụng để làm cây xanh cảnh quản vì loài cây này có những giá trị văn hóa phù hợp với người Việt. Chưa kể, vỏ cây chay cổ thụ có màu đỏ thẫm, tán lá dày, xanh tươi quanh năm nên rất phù hợp để trồng và sử dụng trong việc thiết kế cảnh quan.

Tác dụng của cây chay trong y học

Rễ, vỏ và cả quả đều là những thành phần của rất nhiều bài thuốc trong y học cổ truyền Việt Nam. Thậm chí, Viện hóa học – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt nam đã thiết lập nhiều công trình nghiên cứu, thử nghiệm toàn diện về những ứng dụng trong y học hiện đại của cây chay Bắc bộ để chữa trị các bệnh lý về xương khớp như chữa trị thoát vị đĩa đệm, điều trị bệnh thoái hóa cột sống, chữa trị thoái hóa đốt sống cổ, điều trị thần kinh tọa, Lupus, nhược cơ,…

Cây chay chữa bệnh gì?

  • Hỗ trợ điều trị bệnh nhược cơ
  • Hỗ trợ điều trị viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ
  • Hỗ trợ tiêu hóa, khó tiêu, đầy bụng
  • Hỗ trợ giảm đau lưng, mỏi gối, bị tê thấp
  • Giảm đau răng, đau nướu
  • Giảm khí hư, huyết trắng nhiều, điều hòa kinh nguyệt

Cách sử dụng cây chay

Có thể tùy vào mục đích sử dụng mà chúng ta có thể dùng dược liệu với nhiều cách và liều lượng khác nhau. Cây chay có thể dùng dưới dạng thuốc sắc, dùng ngoài, hoặc quả có thể dùng tươi để ăn, tạo vị chua trong nấu ăn. Đặc biệt, vỏ rễ chay tạo màu đỏ đẹp và vị thơm chát cho miếng trầu.

Liều dùng:

  • Dạng thuốc sắc: Phần rễ 20-40g, quả khô 20g/ngày.
  • Dùng ngoài da: Không kể liều lượng cụ thể.

Lưu ý, thận trọng khi sử dụng chay

  • Người bị dị ứng hay mẫn cảm với bất kỳ hoạt chất nào có trong vị thuốc.
  • Phụ nữ có thai, cho con bú cần cẩn trọng khi muốn sử dụng dược liệu này.

Thành phần hóa học có trong chay

Theo nhiều tài liệu, cây chay có thành phần hóa học khá đa dạng và phong phú:

  • Vỏ rễ mang tannin, polyphenol…
  • Vỏ thân có flavonoid, stilbene như catechin, afzelechin 3-O- α-L-rhamnopyranoside.
  • Quả xanh chứa hợp chất saponin steroid alkaloid gồm solasodin và solasodin. Chiết xuất dịch quả có dimethyl nitrosamine.
  • Lá dồi dào canxi và protein.
  • Hạt chứa lectin.

Bên cạnh đó, có 4 hoạt chất được phân lập từ thực vật này là: maesopsin, kaempferol, alphitonin, artonkin.

Các bài thuốc từ cây chay

Hỗ trợ giảm đau lưng, mỏi gối, bị tê thấp

Lá và rễ chay 30g, thiên niên kiện 12g, thổ phục linh 15g, đem tất cả sắc với nước, mỗi ngày 1 thang, chia thành 2 lần uống.

Hỗ trợ tiêu hóa, khó tiêu, đầy bụng

Quả chay khô 25g, hãm với nước uống sau ăn 30 phút mỗi ngày.

Giảm khí hư, huyết trắng nhiều, điều hòa kinh nguyệt

Rễ thân cây chay 20g, rễ cỏ tranh 20g, đem sắc uống hàng ngày, 2 lần mỗi ngày trước bữa ăn.

Giảm đau răng, đau nướu

Rễ chay khoảng 40g, đem đi đun với nước đến khi cô đặc lại thì ngậm nhiều lần trong ngày.

Dùng ngoài da

Lấy vỏ thân cây nghiền thành bột mịn rồi đắp lên các vết thương có mụn nhọt, lở ngứa.

Cây chay Mua ở đâu? Giá bao nhiêu 1 kg?

Cây Thuốc quanh ta là địa chỉ bán cây chay chất lượng, uy tín với hơn 10 năm kinh nghiệm trong nghề. Chúng tôi luôn cố gắng để mang lại những sản phẩm tốt chất, chất lượng nhất nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng với mức giá ưu đãi.

Mặc dù có rất nhiều tác dụng trong cuộc sống và y học nhưng giá cây chay non lại khá rẻ chỉ từ 20.000đ đến 50.000đ/ 1 cây. Tuy nhiên nếu bạn muốn mua và trồng những cây cổ thụ, có dáng đẹp, độc lạ thì con số có thể tới vài triệu thậm chí vài chục triệu đồng. Quý khách có nhu cầu mua vui lòng liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng để đặt hàng ngay.

Trên đây là một số thông tin về cây chay bao gồm công dụng, cách nhận biết và các bài thuốc quý từ cây chay để chữa bệnh phụ nữ. Hy vọng, đây sẽ là những thông tin hữu dụng giúp bạn đọc biết cách lựa chọn, sử dụng dược liệu này để mang tới hiệu quả tốt nhất.

Các bài viết của caythuocquanhta.net chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu thấy bài viết trên có ích, các bạn hãy chia sẻ trên Facebook cho người thân và bạn bè mình biết nhé. Cảm ơn bạn!

Có thể bạn quan tâm: 

Cây vuốt hùm có tác dụng gì?

Cây mã tiền có tác dụng gì?

Lương Y Gia Định

Lương Y Gia Định

Mục đích của chúng tôi là sưu tầm, lưu trữ những thông tin y học quý báu, tổng hợp những bài thuốc dân gian, cây thuốc quanh ta hay và bổ ích đến với bạn đọc

Leave a Reply